فاطمه بسيار شيرين و خشگوار است اما چون در اراضى شور مىآيد قدرى شور شده . ولى چاه آب شيرين هم هست و بيست و دو سه خانوار سكنه ، و مسجدى دارد و نخلستان و بساتين تازه غرس و احداث شده ، و ملكى يكى از خويشاوندان شريف مكه است . و علامت قناتى در آنجا نمايان و اغلب منزلگاه ما بين جده و مكه همين حده است . و ده عسكر پياده و ده جمازسوار هميشه در حده ساخلو است . قهوه‌خانه‌هاى بين حده و مكه از حده كه گذشتى تا مكه اين چند قهوه‌خانهء ديگر به ترتيب هست : اول ، قهوهء شميسى . دويم ، قهوهء علمين ، كه در اينجا دو منارهء كوچك به جهت حدود حرم ساخته‌اند و اينجا حد حرم است . سيم ، قهوهء سالم . چهارم ، قهوهء مكتله . پنجم ، قهوهء ام الداود . ششم ، قهوهء بستان . و از حده تا اينجا راه غالبا صاف و هموار و ريگزار و در نزديك و دور كوههاى پست در اطراف جاده نمايان است . هفتم ، شهر مكه « * » . و اين شهر به وضعى در ميان كوهها افتاده كه از هر طرف به شهر بروند تا وقتى كه وارد شهر نشوند آثار آن پيدا نيست .

--> ( * ) آن بلدهء معظمه را مكه خوانند و ام القرى و ام الارضين نيز گفته‌اند و آن خانهء كعبه را مكه گويند چنانچه در آيات قرآن اشاره به همهء اينها است ( حاشيهء متن ) .